Çarpanlara Ayırma Konu Anlatımı ve İçeriği
15 Mayıs 2024 Çarşamba

Çarpanlara Ayırma Konu Anlatımı ve İçeriği

Çarpanlara ayırma konu anlatımı, verilen bir ifadenin çarpanları cinsinden yazılması işlemine çarpanlara ayırma adı verilmektedir. Bir cebirsel ifadenin daha kısaltılmış bir şekilde parçalara ayrılmasıdır.

Örnek olarak; 2x-4 ifadesini göz önüne alırsak, 2x-4 = 2.x-2.2 şeklinde yazılabilir.

Bu şekilde baktığımızda her terimde 2 çarpanı göze çarpmaktadır. Bu ifadeyi ortak parantezin dışına alabiliriz. Burada 2 sayısı her iki terime de dağılmıştır. Aslında 2. (X-2) iken dağıtılınca 2x-4 elde edilmektedir. Bu şekilde 2. (X-2) ifadesini yazarken yaptığımız bu işleme çarpanlarına ayırma işlemi denilmektedir.

Çarpanlarına ayırma işlemini yaparken birçok yöntem bulunmaktadır.

Çarpanlara Ayırma Yöntemleri Nelerdir?
  • Ortak çarpan parantezine alma,
  • Özdeşliklerden faydalanma,
  • Baştaki ve sonraki terimden faydalanma.
Çarpanlara ayırma konu anlatımında ortak çarpan parantezine almanın en basit yöntemi;

1. Örnek olarak, 2+8 ifadesini 2. (1+4) şeklinde yazabiliriz.

Özdeşlikler; matematikte birçok denklem karşımıza çıkmaktadır. Bu denklemlerden bazıları gerçekten çok özel denklemlerdir.

Örnek olarak; x-9 =15 ifadesinde, eşitliğin sol tarafının sağ tarafına eşit çıkması için x yerine 24 yazılması gerekir.

X=24 yazılırsa; x-9=15, 24-9 =15 ifadesinde, 15=15 çıkmaktadır.

Sol taraf, sağ tarafa eşit çıkmaktadır. 24 sayısı haricinde hiçbir sayı için eşitliğin sağ ve sol tarafı birbirine eşit çıkmamaktadır.

2. Örnek olarak; 2x-14 = (X-7).2 ifadesini ele alırsak.

X=3 olarak yazarsak.

2x-14=(X-7).2
2.3-14=(3-7).2
6-14 = -4.2
-8 = -8 ifadesi ile doğru çıktı.

Eğer x=10 yazarsak.

2x-14 = (X-7).2
2.10-14 =(10-7).2 ifadesinden 20-14 =3.2, 6=6 çıkmaktadır. Sağ taraf ve sol taraf eşit çıkar.

Bu şekilde yaptığımız tüm örneklerde bütün sayılar için eşitliğin doğru çıktığını görebiliriz. Bir cebirsel ifade de bilinmeyen bir sayının yerine koyduğumuz her sayı için doğru çıkıyor ise bu özelliğe özdeşlik adı verilmektedir. İçerisinde bilinmeyen ifadelere verilen her sayı değeri için sağlanan eşitliklere özdeşlik denilmektedir.

3. Örnek; a ve b doğal sayılardır. A2-b2=17'dir. Buna göre a+2b toplamı kaç bulunmaktadır.

A2-b2=17 (A-b) (A+b)=17
(A-b)=1 (A+b)=17
(A-b)+(A+b)=2a=18 çıkmaktadır.

A=9 b=8 olur. Buna göre a+2b=9+2.8=25 çıkar.

Gruplandırarak çarpanlarına ayırma; 

Çarpanlara ayırma konu anlatımında önemli bir yeri bulunmaktadır. Bir cebirsel ifadede verilen bütün terimlerinde eğer ortak bir çarpan yoksa, ortak çarpanı bulunan terimler bir araya getirilerek bu terimlerle elde edilen her grup ayrı ayrı olarak ortak bir paranteze alınmaktadır.

1. Örnek olarak; m+ak+k+ma ifadesinde çarpanlarından birini bulunuz?
M (A+1)+k (A+1) = (A+1) (M+k) olduğu için çarpanlarından biri (M+k) olmaktadır.

2. Örnek olarak; x2-xy-x+3mx-3my-3m ifadesinde çarpanlarından biri (X+ay+b) olduğuna göre a. B çarpımı kaç bulunmaktadır?
X2-xy-x+3mx-3my-3m = x(X-y-1)+3m (X-y-1)
=(X-y-1) (X+3m) ifadesinden (X-y-1) = (X+ay+b) olacağına göre a=-1, b=-1 olmaktadır. Buna göre;
A. B= -1.-1=1 çıkmaktadır.

Çarpanlara Ayırma Konu Anlatımı Yorumları

İlk yorumu siz yapmak istermisiniz?

Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

İlginizi Çekebilir

Haber Bülteni

Popüler İçerik

6 Sınıf Sosyal Bilgiler Konu Anlatımı

6 Sınıf Sosyal Bilgiler Konu Anlatımı

Denklem ve Eşitsizlikler Konu Anlatımı

Denklem ve Eşitsizlikler Konu Anlatımı

Sözcük Türleri Konu Anlatımı

Sözcük Türleri Konu Anlatımı

Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı

Noktalama İşaretleri Konu Anlatımı

Işık Konu Anlatımı ve İçeriği

Işık Konu Anlatımı ve İçeriği

Güncel

Fen Konu Anlatımı ve İçeriği

Fen Konu Anlatımı ve İçeriği

Güncel

İntegral Konu Anlatımı ve İçeriği

İntegral Konu Anlatımı ve İçeriği

Güncel

Vektörler Konu Anlatımı ve İçeriği

Vektörler Konu Anlatımı ve İçeriği

Maliye Konu Anlatımı ve İçeriği

Maliye Konu Anlatımı ve İçeriği

Dinamik Konu Anlatımı ve İçeriği

Dinamik Konu Anlatımı ve İçeriği

Mitoz Konu Anlatımı ve İçeriği

Mitoz Konu Anlatımı ve İçeriği

Halk Edebiyatı Konu Anlatımı

Halk Edebiyatı Konu Anlatımı

Fiiller Konu Anlatımı ve İçeriği

Fiiller Konu Anlatımı ve İçeriği

Edebiyat Konu Anlatımı ve İçeriği

Edebiyat Konu Anlatımı ve İçeriği

Çokgenler Konu Anlatımı ve İçeriği

Çokgenler Konu Anlatımı ve İçeriği

Manyetizma Konu Anlatımı ve İçeriği

Manyetizma Konu Anlatımı ve İçeriği

Atom Konu Anlatımı ve İçeriği

Atom Konu Anlatımı ve İçeriği

5 Sınıf Türkçe Konu Anlatımı

5 Sınıf Türkçe Konu Anlatımı

Coğrafya Konu Anlatımı

Coğrafya Konu Anlatımı

Ondalık Kesirler Konu Anlatımı

Ondalık Kesirler Konu Anlatımı

Dörtgenler Konu Anlatımı ve Özellikleri

Dörtgenler Konu Anlatımı ve Özellikleri

8 Sınıf Türkçe Konu Anlatımı

8 Sınıf Türkçe Konu Anlatımı

Karekök Konu Anlatımı ve İçeriği

Karekök Konu Anlatımı ve İçeriği

Dil Bilgisi Konu Anlatımı ve İçeriği

Dil Bilgisi Konu Anlatımı ve İçeriği

Sayı Basamakları Konu Anlatımı ve İçeriği

Sayı Basamakları Konu Anlatımı ve İçeriği

İşlem Konu Anlatımı ve İçeriği

İşlem Konu Anlatımı ve İçeriği

Instagram

  • galeri1
  • galeri2
  • galeri3
  • galeri4
  • galeri5
  • galeri6